Chúng ta vừa mới thông công về việc gia đình thường khiến người ta cảm thấy nội tâm rất mâu thuẫn, rất khó xử, muốn buông bỏ hoàn toàn thì lương tâm cắn rứt, trong lòng không nỡ, nếu không buông bỏ, dốc trọn thân xác và tâm hồn vào gia đình, hòa nhập với gia đình thì lại thường bởi vì một số quan điểm không hoà hợp với người nhà mà cảm thấy không thể nào thích nghi được. Vì vậy, con người đối đãi với gia đình liền cảm giác vô cùng khó xử lý, không đạt được sự hoà hợp hoàn toàn với người nhà, cũng không thể hoàn toàn cắt đứt với họ. Vậy hôm nay chúng ta thông công một chút về việc con người nên xử lý mối quan hệ với gia đình như thế nào, chủ đề này liên quan tới những gánh nặng đến từ gia đình, đó là chủ đề thứ ba về nội dung buông bỏ gia đình – buông bỏ gánh nặng đến từ gia đình là một chủ đề quan trọng. Liên quan tới gánh nặng đến từ gia đình, các ngươi có thể hiểu được những nội dung nào? Có phải nó có một chút quan hệ với trách nhiệm, nghĩa vụ, và đạo hiếu của con người không? (Thưa, phải.) Gánh nặng đến từ gia đình liên quan đến trách nhiệm, nghĩa vụ và đạo hiếu mà con người phải thực hiện đối với gia đình, những thứ này đối với con người mà nói, một mặt là trách nhiệm và nghĩa vụ mà con người nên thực hiện, mặt khác, trong những hoàn cảnh đặc biệt, trên một số người đặc biệt, nó biến thành sự quấy nhiễu trong cuộc sống của họ, sự quấy nhiễu này chính là gánh nặng mà chúng ta đang nói tới. Chúng ta sẽ chia gánh nặng đến từ gia đình thành hai phương diện để nói, một phương diện là sự kỳ vọng của cha mẹ. Mỗi một cha mẹ hoặc trưởng bối đối với con cái đều có những kỳ vọng lớn nhỏ, không hoàn toàn giống nhau đối với con cái, hy vọng con mình học giỏi, làm người tốt, ở trường học là học sinh xuất sắc, học hành chăm chỉ đạt điểm cao chứ không lười biếng, học cho có, để cho giáo viên, bạn học đều tôn trọng, điểm số thường thường trên 80 điểm, nếu như thi được 60 điểm thì phải bị đánh đòn, dưới 60 điểm phải úp mặt vào tường suy nghĩ, phạt đứng, không được ăn cơm hay đi ngủ, không được xem ti vi, chơi máy tính, lúc trước hứa hẹn mua quần áo đẹp hay đồ chơi tốt thì giờ đều không mua nữa. Cha mẹ nào cũng đều có những kỳ vọng khác nhau đối với con cái, gửi gắm hy vọng rất lớn vào con cái, đều hy vọng con cái có thể hoá rồng hoá phượng, lên như diều gặp gió, tăng thêm sự vẻ vang cho tổ tiên, cho gia tộc. Không có cha mẹ nào hy vọng con cái mình sau này làm ăn mày, nông dân, thậm chí là làm ăn cướp, thổ phỉ, cũng không có cha mẹ hy vọng con cái mình sau này ra ngoài xã hội làm người hầu kẻ hạ, nhặt đồng nát, bày hàng vỉa hè, làm tiểu thương bán hàng rong, hoặc là bị người ta khinh thường. Bất kể con cái có thể thực hiện được những kỳ vọng này của cha mẹ hay không, tóm lại, cha mẹ đều ôm đủ loại kỳ vọng đối với con cái. Kỳ vọng của họ chính là đem những thứ bản thân cho là tốt, là cao thượng hoặc mưu cầu gửi gắm vào con cái, đặt hy vọng vào con cái, hy vọng con cái có thể thực hiện nguyện vọng của cha mẹ. Vậy nguyện vọng này của cha mẹ vô hình trung sẽ hình thành cái gì đối với con cái? (Thưa, là áp lực.) Hình thành áp lực, và hình thành cái gì nữa? (Thưa, là gánh nặng.) Hình thành áp lực, cũng biến thành một loại xiềng xích. Nếu cha mẹ có kỳ vọng với con cái, họ sẽ dựa vào sự kỳ vọng đó mà dạy dỗ con cái, dẫn dắt, giáo dục con cái, thậm chí đầu tư vào con cái hoặc trả bất cứ giá nào vì những kỳ vọng đó. Ví dụ như, cha mẹ hy vọng con cái ở trường chăm chỉ học giỏi, trở thành người xuất sắc, mỗi lần thi đều được 90 điểm trở lên, đều đứng hạng nhất, cùng lắm cũng không thể thấp hơn hạng năm. Sau khi cha mẹ nói như vậy xong, có phải họ cũng đồng thời có sự hy sinh nhất định để con cái có thể đạt được mục tiêu này không? (Thưa, phải.) Cha mẹ vì để con cái có thể đạt được mục tiêu này, nên khi con cái sáng sớm dậy sớm ôn bài, học thuộc bài, cha mẹ cũng dậy sớm cùng, lúc trời nóng thì quạt cho con mát, pha chút đồ uống lạnh, hoặc mua kem cho con ăn. Sáng sớm thức dậy chuẩn bị sữa đậu nành, bánh quẩy, trứng gà cho con. Đặc biệt là khi đến kỳ thi, cho con ăn một cái bánh quẩy, hai quả trứng gà, hy vọng ăn vào là có thể thi được 100 điểm. Nếu như ngươi nói: “Con ăn không nổi, ăn một quả trứng gà là được rồi”. Thì cha mẹ ngươi bảo: “Đứa trẻ ngốc này, ăn một quả trứng gà cũng chỉ được mười điểm, ăn cho mẹ thêm một quả nữa, cố gắng, ăn quả này nữa thôi, rồi sẽ được một trăm điểm”. Đứa con nói: “Con vừa mới thức dậy, ăn không vô”. “Không được, con nhất định phải ăn! Con ngoan, nghe lời mẹ, mẹ là vì tốt cho con thôi, ăn cho mẹ”. Đứa con suy nghĩ một chút: “Mẹ yêu thương mình như vậy, mẹ đều vì tốt cho mình, thôi thì ăn vậy”. Ăn thì ăn trứng gà, nhưng nuốt vào thật ra là cái gì? Là áp lực, là không cam tâm không tình nguyện. Ăn thì rất ngon, giá trị kỳ vọng của mẹ cũng rất cao, xuất phát từ nhân tính và lương tâm mà nói thì con người nên tiếp nhận, nhưng xuất phát từ lý tính, con người nên phản kháng loại tình yêu như vậy, không nên tiếp nhận phương thức như vậy. Nhưng ngươi lại không có cách nào, nếu ngươi không ăn, mẹ ngươi sẽ tức giận, ngươi sẽ bị đánh bị mắng, thậm chí bị nguyền rủa. Có một số cha mẹ nói: “Nhìn con không có tiền đồ gì cả, ăn một quả trứng gà cũng khó khăn, một cái bánh quẩy, hai quả trứng gà, như thế chẳng phải được 100 điểm sao? Đây không phải đều là vì tốt cho con sao? Con còn ăn không nổi, ăn không nổi thì đi ăn xin đi, đi chăn bò đi!”. Có một vài đứa trẻ thực sự không ăn nổi, cha mẹ ép nó ăn, sau khi ăn xong thì bị nôn ói. Nôn ói thế này chẳng sao cả, nhưng cha mẹ lại càng tức giận hơn, đứa con chẳng những không được đồng cảm và thấu hiểu, lại còn bị quở trách, cùng với việc bị quở trách, đứa con càng cảm thấy có lỗi với cha mẹ hơn, càng tự trách mình hơn. Ngươi nói xem, con người sống có dễ dàng hay không? (Thưa, không dễ dàng.) Sau khi nôn xong, bản thân liền lén khóc trong nhà vệ sinh, giả vờ còn nôn ở đó, chờ lúc ra khỏi nhà vệ sinh, thì vội vàng lau khô nước mắt, không thể để cho mẹ nhìn thấy. Tại sao vậy? Nếu mẹ nhìn thấy, nó sẽ bị mắng, thậm chí bị nguyền rủa: “Nhìn bộ dạng không có tiền đồ của mày kìa, khóc cái gì mà khóc! Mày là đồ bỏ đi, đồ ăn ngon như vậy mà mày không ăn nổi, vậy mày muốn ăn cái gì? Cho mày ăn bữa đực bữa cái, mày mới ăn được nhỉ, mày trời sinh đã chịu số khổ rồi! Mày không lo học hành cho tốt, không làm bài cho tốt, sau này đi ăn xin đi!”. Mỗi một câu người mẹ nói dường như là đang giáo dục, lại dường như là đang trách móc, nhưng con người cảm nhận được điều gì? Cảm nhận được sự kỳ vọng của cha mẹ, tình yêu của cha mẹ. Cho nên trong tình huống như vậy, mẹ nói có khó nghe hơn nữa, ngươi kìm nén nước mắt cũng phải tiếp thu lời mẹ nói, nuốt xuống, ăn cơm không nổi, chịu khó một chút cũng phải ăn nổi, buồn nôn cũng phải ăn. Cuộc sống này có dễ sống không? (Thưa, không dễ sống.) Tại sao lại không dễ sống? Con người tiếp thu được những sự giáo dục nào từ sự kỳ vọng của cha mẹ? (Thưa, thi cử nhất định phải thi tốt, sau này phải có tiền đồ.) Nhất định phải có tiền đồ, nhất định phải xứng đáng với tình yêu của mẹ, xứng đáng với sự đánh đổi vất vả của mẹ, nhất định phải xứng đáng với kỳ vọng của cha mẹ, không thể phụ lòng họ, họ quá yêu thương ngươi, họ vì ngươi mà đánh đổi mọi thứ, họ dùng sinh mạng của mình để làm tất cả chỉ vì ngươi. Cho nên, những sự đánh đổi này của họ, sự giáo dục của họ, thậm chí tình yêu của họ trở thành cái gì? Trở thành thứ ngươi phải trả lại, những thứ này đồng thời cũng trở thành gánh nặng của ngươi, gánh nặng này chính là như vậy mà có. Cha mẹ làm như vậy, cho dù là xuất phát từ bản năng, xuất phát từ tình yêu thương, hay là xuất phát từ sự tất yếu của xã hội này, tóm lại, cha mẹ dùng những phương thức này giáo dục ngươi, đối xử với ngươi, thậm chí tiêm nhiễm cho ngươi đủ loại tư tưởng, cuối cùng khiến cho điều mà tâm hồn ngươi đạt được không phải là tự do, giải phóng, an ủi và vui vẻ, vậy họ mang đến cho ngươi cái gì? Là áp lực, là sợ hãi, là sự khiển trách và bất an của lương tâm. Còn gì nữa? (Thưa, còn có xiềng xích, ràng buộc.) Xiềng xích, ràng buộc. Còn nữa, dưới sự kỳ vọng như thế của cha mẹ, ngươi không khỏi sống vì kỳ vọng của họ, để thỏa mãn sự kỳ vọng của họ, để không phụ sự kỳ vọng của họ, để không khiến họ thất vọng về ngươi, mỗi ngày ngươi đều cố gắng, chăm chỉ học tập từng bài học, làm từng việc mà họ bảo ngươi làm. Họ không cho ngươi xem tivi, ngươi liền nghe lời không xem, thực ra ngươi rất muốn xem, vì sao lại có thể nghe lời như thế? (Thưa, vì sợ cha mẹ thất vọng.) Sợ mình một khi không nghe lời cha mẹ, thành tích học tập thật sự trượt dốc, thật sự không thể thi đậu trường đại học danh tiếng thì biết làm sao bây giờ. Bản thân không nắm chắc cuộc đời của chính mình, như thể rời khỏi sự quản chế, khiển trách, áp chế của cha mẹ, thì ngươi không biết con đường phía trước sẽ như thế nào, ngươi không dám thoát khỏi sự ràng buộc của họ, cũng không dám thoát khỏi xiềng xích đến từ cha mẹ, ngươi chỉ có thể mặc cho họ đặt ra các loại khuôn phép, mặc cho họ sắp đặt, không dám ngỗ nghịch với họ. Một mặt, con người đối với tương lai không có bất kỳ sự chắc chắn nào; mặt khác, xuất phát từ lương tâm, xuất phát từ nhân tính, ngươi không muốn ngỗ nghịch với họ, không muốn làm tổn thương họ. Làm con cái, ngươi cảm thấy nên nghe họ, bởi vì họ làm mọi việc đều là vì tốt cho ngươi, đều là vì tương lai của ngươi, vì nghĩ cho tiền đồ của ngươi, cho nên khi họ đặt ra các loại khuôn phép cho ngươi, ngươi cũng chỉ im lặng mà tuân theo, mặc dù trong lòng mười mươi không nguyện ý, nhưng ngươi vẫn không thể nào không nghe mệnh lệnh của họ. Họ không cho xem tivi, không cho đọc sách giải trí, ngươi sẽ không xem; họ không cho ngươi chơi với bạn học nào đó, ngươi sẽ không chơi. Họ bảo ngươi mấy giờ thức dậy, ngươi liền thức dậy đúng giờ đó, họ bảo ngươi mấy giờ nghỉ ngơi, ngươi liền nghỉ ngơi đúng giờ đó. Họ bắt ngươi học trong bao lâu, ngươi học trong bấy lâu; họ bắt ngươi đọc bao nhiêu cuốn sách, học bao nhiêu kỹ năng ngoại khóa, chỉ cần trả tiền cho ngươi đi học, ngươi liền mặc cho họ sắp đặt, thao túng. Đặc biệt có những bậc cha mẹ gửi gắm một vài kỳ vọng đặc biệt vào con cái, hy vọng con cái có thể hơn hẳn họ, càng hy vọng con cái có thể hoàn thành một nguyện vọng mà thế hệ của họ chưa thể hoàn thành. Ví dụ như, có cha mẹ muốn làm vũ công, bởi vì thời của họ hoặc bởi vì các nguyên nhân khác như lúc ấy điều kiện gia đình không cho phép, cuối cùng nguyện vọng làm vũ công không thực hiện được, cha mẹ liền đặt nguyện vọng này lên ngươi, trên cơ sở yêu cầu ngươi học tập phải đứng đầu lớp, phải thi đậu trường đại học danh tiếng, họ lại còn đăng ký thêm cho ngươi lớp vũ đạo, để ngươi học nhiều loại vũ đạo ngoài giờ học, ở trong lớp vũ đạo phải học nhiều, về nhà còn phải luyện nhiều, trở thành người xuất sắc trong lớp vũ đạo, cuối cùng không chỉ phải thi đậu đại học danh tiếng, còn phải là một vũ công danh tiếng. Lựa chọn của ngươi là làm vũ công hoặc là thi vào một trường đại học danh tiếng, sau đó học nghiên cứu sinh, học tiến sĩ, ngươi chỉ có hai con đường này để chọn. Trong kỳ vọng của họ một mặt hy vọng ngươi ở trường học tập thật giỏi, thi đậu đại học danh tiếng, có thể nên người xuất chúng, tiền đồ phát triển, xán lạn, mặt khác, họ hy vọng ngươi thay họ hoàn thành nguyện vọng họ chưa hoàn thành. Cứ như vậy, ngươi mang đồng thời hai gánh nặng trong học tập và trong nghề nghiệp tương lai. Một mặt, không phụ sự kỳ vọng của họ, báo đáp tất cả những gì họ đã đánh đổi vì ngươi, sau này bản thân phải nên người xuất chúng, để cho họ sống những ngày tháng thật tốt đẹp. Mặt khác, còn phải hoàn thành nguyện vọng mà họ khi còn trẻ chưa đạt được, giúp họ thực hiện nguyện vọng. Nói xem, ngươi có mệt hay không? (Thưa, mệt.) Gánh nặng nào cũng quá đủ cho ngươi gồng gánh rồi, bất luận gánh nặng nào cũng sẽ đè ngươi đến không thở nổi, đặc biệt là trong thời đại cạnh tranh vô cùng khốc liệt hiện nay, các loại yêu cầu của cha mẹ đối với con cái quả là không chịu nổi, vô nhân đạo, quả thực là cố tình gây sự. Người ngoại đạo gọi đó là gì? Gọi là uy hiếp bằng tình cảm. Cho dù người ngoại đạo có câu nói gì, họ cũng không giải quyết được vấn đề này, thực chất của vấn đề này là gì người ta cũng không nói rõ được. Họ gọi là uy hiếp bằng tình cảm, vậy chúng ta gọi là gì? (Thưa, xiềng xích, gánh nặng.) Gọi là gánh nặng. Vừa nói đến gánh nặng, đây có phải là thứ mà con người nên có hay không? (Thưa, không.) Đây là thứ ngoài định mức, tức là ngươi cõng thêm một thứ khác, nó không phải một thể với con người ngươi, nó không phải là một thứ mà thân xác, tâm hồn và linh hồn của ngươi có sẵn và yêu cầu, mà nó là thứ ngoài định mức, nó đến từ bên ngoài, không phải đến từ bản thân ngươi.

Cha mẹ có đủ loại kỳ vọng về việc học tập và nghề nghiệp của ngươi, đồng thời họ cũng phải đánh đổi mọi giá, thời gian và sinh lực để khiến ngươi thỏa mãn kỳ vọng của họ, một mặt để giúp ngươi thỏa mãn nguyện vọng của họ, mặt khác cũng thỏa mãn kỳ vọng của chính bản thân mình. Cho dù kỳ vọng của cha mẹ đối với ngươi là chính đáng hay không chính đáng, tóm lại, những cách làm này của cha mẹ, cũng như quan điểm, thái độ và phương thức của cha mẹ, đối với mỗi người mà nói đều là một loại xiềng xích vô hình. Cho dù lý do thoái thác của họ là vì yêu thương ngươi, vì tiền đồ sau này của ngươi, hay là vì sau này ngươi có thể sống những ngày tháng tốt đẹp, mặc kệ lý do thoái thác của họ là gì, tóm lại, mục tiêu, phương thức của những yêu cầu này, cũng như xuất phát điểm trong tư tưởng của họ, đối với bất kỳ một người nào mà nói đều là một loại gánh nặng, không phải là nhu cầu của nhân tính. Nếu đã không phải là nhu cầu của nhân tính, vậy hậu quả mà những gánh nặng này mang đến cho con người chỉ có thể là làm cho nhân tính của con người bị bóp méo, biến thái, phân liệt, nó là một loại bách hại, tàn hại, áp chế đối với nhân tính của con người, hậu quả không phải tốt lành, mà là ác tính, thậm chí sẽ ảnh hưởng đến cả cuộc đời con người. Họ lấy thân phận cha mẹ yêu cầu ngươi làm một số việc không phù hợp với nhu cầu nhân tính, hoặc không phù hợp với bản năng nhân tính, vượt qua bản năng nhân tính. Ví dụ, trong thời gian trưởng thành, đứa trẻ mỗi ngày chỉ được ngủ năm sáu tiếng, trước mười một giờ đêm không được phép nghỉ ngơi, năm giờ sáng phải thức dậy, không có bất kỳ hoạt động giải trí nào, chủ nhật cũng không được phép nghỉ ngơi, phải làm đủ bao nhiêu là bài tập, đọc bao nhiêu là sách ngoại khóa, thậm chí có cha mẹ yêu cầu con cái phải học thêm một môn ngoại ngữ. Tóm lại, ngoại trừ những chương trình học được dạy ở trường ra, phải học thêm bao nhiêu kỹ năng, tri thức, ngươi không học thì không phải là một đứa trẻ tốt, đứa trẻ ngoan, không phải một đứa trẻ không chịu thua kém, hiểu chuyện, ngươi chính là một thứ không ra gì, ngươi chính là đồ bỏ đi, một kẻ ngu ngốc. Với tiền đề kỳ vọng con cái ngoan ngoãn, cha mẹ đã tước đoạt quyền tự do ngủ nghỉ, tước đoạt quyền tự do tuổi thơ, cũng tước đoạt thời thơ ấu vui vẻ, đồng thời cũng tước đoạt đủ mọi quyền lợi mà lẽ ra ngươi nên có khi là một đứa trẻ vị thành niên. Ít nhất khi cơ thể ngươi cần nghỉ ngơi, ví dụ như ngươi cần nghỉ ngơi bảy tám tiếng thì cơ thể mới có thể hồi phục, họ chỉ cho ngươi nghỉ ngơi năm sáu tiếng, hoặc thỉnh thoảng cũng được ngủ bảy tám tiếng, nhưng có một thứ ngươi không chịu nổi, chính là cha mẹ sẽ không ngừng càm ràm ngươi, bằng không thì sẽ nói cho ngươi biết: “Từ hôm nay trở đi không cần đi học nữa, con cứ ở nhà ngủ đi! Con thích ngủ, thì cứ ngủ ở nhà cả đời đi. Con đã không muốn đi học, sau này con làm ăn mày xin cơm là được rồi!”. Chỉ một lần không dậy sớm như vậy, ngươi đã bị đối xử như thế, đây có phải là cách đối xử vô nhân đạo không? (Thưa, phải.) Cho nên, để tránh xuất hiện cục diện khó xử như vậy, ngươi cũng chỉ có thể chiều theo họ một cách miễn cưỡng mà trói buộc bản thân, năm giờ sáng nhất định phải thức dậy, sau mười một giờ đêm mới có thể lên giường đi ngủ. Trói buộc bản thân như vậy, ngươi nguyện ý sao? Cam tâm sao? Đều không phải, là bất đắc dĩ. Ngươi không làm theo yêu cầu của cha mẹ, thì họ sẽ cau có với ngươi, nếu không thì họ sẽ mắng ngươi, họ không đánh ngươi, chỉ nói với ngươi rằng: “Cặp sách ném vào thùng rác rồi, con không cần đi học nữa, cứ ngu ngốc như vậy cũng tốt, đến mười tám tuổi thì đi nhặt đồng nát!”. Họ kể lể một hồi, không đánh ngươi cũng không mắng ngươi, chỉ kích động ngươi như vậy, ngươi liền không chịu nổi. Không chịu nổi cái gì? Không chịu nổi câu nói mà cha mẹ nói: “Ngủ thêm một hai tiếng, sau này phải làm ăn mày xin cơm”. Nội tâm ngươi cảm thấy vô cùng bất an, buồn bã đối với việc ngủ thêm hai tiếng đồng hồ kia, cảm thấy bởi vì ngủ thêm hai tiếng đồng hồ như mắc nợ cha mẹ, thấy có lỗi với cái giá mà cha mẹ đã đánh đổi khổ cực vì mình nhiều năm như vậy, có lỗi với sự khổ tâm của cha mẹ đối với ngươi, thế là ngươi hận bản thân: “Sao lại không có tiền đồ như vậy chứ! Ngủ thêm hai tiếng nữa thì có thể làm gì? Có thể tăng thêm điểm à, hay là có thể thi vào đại học danh tiếng? Sao lại không tự giác như vậy chứ? Đồng hồ báo thức vang lên thì dậy, sao lại chợp mắt thêm một lát chứ?”. Ngươi ngẫm nghĩ: “Mình thật sự quá buồn ngủ, mình thật sự cần nghỉ ngơi!”. Rồi ngươi lại ngẫm nghĩ tiếp: “Không thể nghĩ như vậy, nghĩ như vậy không phải là ngỗ nghịch với cha mẹ sao? Nghĩ như vậy chẳng phải là muốn sau này làm ăn mày thật sao? Nghĩ như vậy thật có lỗi với cha mẹ, vẫn nên nghe lời cha mẹ đi, đừng cứng đầu như vậy nữa”. Dưới đủ loại trách phạt của cha mẹ, dưới đủ loại khuôn phép cha mẹ đặt ra cho ngươi, cũng như dưới đủ loại yêu cầu khác người hoặc không khác người của cha mẹ dành cho ngươi, ngươi trở nên càng ngày càng khôn khéo, thế nhưng song song với sự khôn khéo ấy, mọi sự cha mẹ làm với ngươi không biết tự lúc nào đã biến thành xiềng xích, cũng trở thành gánh nặng của ngươi, khiến ngươi bỏ cũng không được, trốn cũng không thoát, ngươi chỉ có thể đi tới chỗ nào cũng mang một gánh nặng như vậy. Gánh nặng gì đây? “Cha mẹ làm mọi thứ đều là vì tương lai của mình. Mình còn nhỏ, không hiểu chuyện, phải nghe lời cha mẹ, cha mẹ làm gì cũng đúng, cũng tốt, họ chịu khổ vì mình quá nhiều rồi, đánh đổi vì mình quá nhiều rồi, mình nên vì cha mẹ mà hăng hái tranh giành, học tập thật giỏi, về sau tìm công việc tốt kiếm tiền nuôi cha mẹ, để cho cha mẹ sống những ngày tháng tốt đẹp, báo đáp cha mẹ, đây mới là việc mình nên làm, nên nghĩ”. Nhưng nghĩ đến cách cha mẹ đối xử với bản thân, nghĩ đến những năm tháng khó khăn, tuổi thơ vui vẻ mà bản thân đã mất đi, lại nghĩ đến sự uy hiếp bằng tình cảm của cha mẹ, trong nội tâm vẫn cảm thấy tất cả những gì cha mẹ làm không phải là nhu cầu của nhân tính, cũng không phải nhu cầu của tâm hồn ngươi, nó là gánh nặng. Dù nghĩ vậy, nhưng ngươi chưa bao giờ dám hận, chưa bao giờ dám đối mặt một cách đúng đắn với nó, nhìn thẳng vào nó, cũng chưa bao giờ dám dùng cách mà Đức Chúa Trời chỉ bảo cho ngươi để nhìn nhận một cách lý tính mọi việc mà cha mẹ làm và thái độ của họ đối với ngươi, không dám dùng cách thức đúng đắn nhất để đối đãi với cha mẹ, có phải như vậy hay không? (Thưa, phải.) Cho đến hôm nay, trong việc học tập và lựa chọn công việc, công sức cha mẹ đã bỏ ra, cái giá cha mẹ đã đánh đổi cho các ngươi, những gì họ yêu cầu các ngươi làm và theo đuổi, các ngươi có phân định được không? (Thưa, lúc trước đối với những thứ này, con không phân định được, cảm thấy cha mẹ làm những việc này đều là yêu thương con, là để sau này con có thể tốt hơn, nay nhờ lời Đức Chúa Trời thông công con mới phân định được một chút, không còn xem là vậy nữa.) Vậy đằng sau tình yêu này là gì? (Thưa, là xiềng xích, là trói buộc, gánh nặng.) Thật ra là sự tước đoạt đối với tự do nhân tính, sự tước đoạt niềm vui thời thơ ấu, là sự áp chế tàn ác vô nhân đạo. Nếu như nói là tàn hại, thì từ lương tâm có thể các ngươi không tiếp nhận được, vậy chỉ có thể nói là sự tước đoạt đối với tự do nhân tính cùng niềm vui tuổi thơ, cũng như là một loại áp chế đối với trẻ vị thành niên. Nếu như nói là ức hiếp, thì không thích hợp lắm, chính là ngươi còn nhỏ, không hiểu chuyện, cái gì cũng do họ định đoạt, họ ở chỗ ngươi một tay che trời, ngươi vô hình trung biến thành con rối cho họ giật dây, họ bảo ngươi như thế nào ngươi liền như thế đó, bắt ngươi học vũ đạo, ngươi phải học. Ngươi nói: “Con không thích học, con không thích, con không theo kịp nhịp điệu, con giữ thăng bằng không tốt”. “Không được, con phải học, bởi vì mẹ thích, con phải học cho mẹ!”. Ngươi có khóc cũng phải học. Đôi khi mẹ ngươi còn nói: “Học cho mẹ, nghe lời mẹ đi, con bây giờ còn nhỏ, không hiểu chuyện, chờ lớn lên con sẽ biết, mẹ là vì tốt cho con. Con xem, mẹ khi còn bé không có điều kiện đó, không ai bỏ tiền ra cho mẹ học múa, tuổi thơ của mẹ không hạnh phúc. Con bây giờ thật tốt biết bao, cha mẹ kiếm tiền, tiết kiệm tiền, cho con học múa, con giống như công chúa nhỏ, giống như hoàng tử nhỏ, con thật hạnh phúc biết bao! Cha mẹ thương con nên mới cho con học”. Nghe lời này, ngươi trả lời như thế nào? Không nói gì, phải không? (Thưa, phải.) Cha mẹ thường cho rằng con cái thì chuyện gì cũng không hiểu, người lớn nói cái gì chính là cái đó, cho rằng con cái sẽ không biết phân biệt đúng sai, sẽ không biết duy trì trật tự đúng sai, cho nên ngay khi con cái còn ở độ tuổi vị thành niên, họ thường nói những lời mà trong lòng họ vốn cũng không nắm chắc lắm để mê hoặc con cái, làm tê liệt tâm hồn trẻ thơ của con cái, khiến cho con cái dù cam tâm hay không cam tâm đều bất đắc dĩ nghe theo sự sắp đặt của họ. Càng có nhiều bậc cha mẹ thường tự biện minh cho mình trong việc giáo dục, việc tiêm nhiễm tư tưởng và một số việc yêu cầu con cái làm, mình muốn nói thế nào thì nói thế đó, hơn nữa gần như 99,9% cha mẹ đều không dùng phương thức đúng đắn, tích cực để dẫn dắt con cái làm mọi chuyện, hiểu mọi chuyện, mà lại tiêm nhiễm những thứ mà họ thích và cho là tốt một cách ép buộc, cưỡng ép con cái tiếp nhận. Đương nhiên, 99,9% những thứ trẻ tiếp nhận không những không phù hợp với lẽ thật, cũng không phải là quan điểm và tư tưởng mà con người nên có, đồng thời cũng không phù hợp với nhu cầu nhân tính của trẻ ở độ tuổi này. Ví dụ như, có những đứa trẻ năm sáu tuổi không có việc gì làm thì lấy búp bê vải chơi, hoặc là chơi nhảy dây, xem phim hoạt hình, đây không phải là rất bình thường sao? Trách nhiệm của cha mẹ ở bên cạnh thực hiện chẳng qua là gì? Là kiểm soát, quy phạm, hướng dẫn tích cực, giúp trẻ trong giai đoạn này không tiếp nhận những sự vật tiêu cực, để cho trẻ tiếp nhận những thứ tích cực mà độ tuổi này nên tiếp nhận. Ví dụ, ở độ tuổi này phải học cách chung sống hòa thuận với các bạn nhỏ khác, yêu gia đình, yêu cha mẹ, giáo dục trẻ tốt hơn, để cho nó biết con người đến từ Đức Chúa Trời, phải làm đứa trẻ tốt, học cách nghe lời Ngài, rằng nó nên cầu nguyện khi có chuyện buồn phiền hoặc khi không muốn vâng lời, cùng nhiều sự giáo dục tích cực khác, việc còn lại chính là thỏa mãn thú vui trẻ con của nó. Ví dụ, trẻ em muốn xem phim hoạt hình, chơi búp bê vải thì không nên bị khiển trách. Có những cha mẹ thấy đứa con 5, 6 tuổi xem phim hoạt hình, chơi búp bê vải, liền răn dạy và trách mắng: “Không có tiền đồ! Con đã bao nhiêu tuổi rồi, không biết học hành, không biết làm việc đàng hoàng, xem phim hoạt hình có ích lợi gì chứ? Chỉ chuột với mèo, con có thể học cái gì tốt hơn không? Trong những phim hoạt hình này đều là động vật, con có thể xem một chút phim về con người được không? Khi nào con mới có thể trưởng thành đây? Ném búp bê vải đi! Lớn như vậy rồi còn chơi búp bê vải, không có tiền đồ!”. Ngươi nói xem trẻ con sau khi nghe xong có thể hiểu được ý của người lớn không? Trẻ con ở độ tuổi như vậy không chơi búp bê vải, không chơi bùn đất thì chơi cái gì? Chơi với bom nguyên tử? Viết phần mềm? Chúng nó biết không? Trẻ em ở độ tuổi như vậy nên chơi những thứ như chơi xếp gỗ, ô tô nhỏ, búp bê vải, như thế là bình thường. Chơi mệt thì nghỉ ngơi, cơ thể khỏe mạnh, tâm trạng vui vẻ. Khi đứa con hành động tùy ý hoặc bất chấp đạo lý, cố tình gây sự, thì người lớn nên giáo dục: “Con không hiểu chuyện, như vậy không phải là đứa trẻ ngoan, Đức Chúa Trời không thích, cha mẹ cũng không thích”. Đối với con cái thì phải khơi gợi, đây là trách nhiệm mà cha mẹ nên làm, chứ không phải dùng phương thức và cách nhìn của người trưởng thành, dục vọng và dã tâm của người trưởng thành để tiêm nhiễm cho đứa trẻ cái gì, áp đặt cho đứa trẻ cái gì, cho dù bao nhiêu tuổi, trách nhiệm của cha mẹ nên thực hiện đối với con cái chỉ là dẫn dắt tích cực, giáo dục, giám sát, sau đó là khơi gợi. Khi nhìn thấy một vài tư tưởng, cách làm, hành vi cực đoan của con cái, thì nên dẫn dắt, hướng dẫn một cách tích cực, tiến hành sửa sai, để cho nó biết cái gì là tốt, cái gì là xấu, cái gì là chính, cái gì là tà, đây là trách nhiệm mà cha mẹ nên thực hiện. Như vậy, dưới cách giáo dục, hướng dẫn đúng đắn của cha mẹ, đứa trẻ vô tình sẽ học được rất nhiều thứ mà trước đây chúng không biết. Như vậy, con người khi còn nhỏ đã tiếp nhận rất nhiều sự vật tích cực, biết được một ít thị phi đúng sai, tâm hồn của con người, nhân tính của con người được bình thường, tự do, tâm hồn không bị bất kỳ vùi dập và áp chế nào. Cho dù sức khỏe thể xác của con người như thế nào, ít nhất tâm hồn phải khỏe mạnh, không bị bóp méo, bởi vì con người lớn lên trong một môi trường giáo dục tốt lành, chứ không phải lớn lên dưới sự áp chế của một môi trường giáo dục ác tính. Trong quá trình trưởng thành của con cái, trách nhiệm và nghĩa vụ mà cha mẹ nên thực hiện được không phải là gây áp lực, ràng buộc, hoặc quấy nhiễu sự lựa chọn của con cái, mang lại gánh nặng cho con cái, mà là trong giai đoạn con cái trưởng thành, bất luận là tính cách, tố chất của con cái như thế nào, thì tóm lại trách nhiệm mà cha mẹ nên thực hiện là hướng dẫn nó theo hướng tích cực, tốt lành, khi con có ngôn ngữ, hành vi hoặc tư tưởng đặc biệt và không đúng đắn thì nên kịp thời cung cấp sự chỉ dẫn cho tâm hồn, cung cấp sự chỉ đạo và uốn nắn cho hành vi. Về phần con cái có nguyện ý học tập hay không, học tập có tốt hay không, đối với việc học tri thức, kỹ năng có bao nhiêu hứng thú, lớn lên có thể làm cái gì, đều dựa vào việc con cái bẩm sinh có gì, có sở thích gì, xu hướng đam mê là gì để tùy cơ ứng biến, đạt đến việc để con cái lớn lên khỏe mạnh, tự do, phát triển dưới sự nuôi dưỡng của cha mẹ, đây là trách nhiệm cha mẹ nên thực hiện, hơn nữa cũng là thái độ cha mẹ nên có đối với sự trưởng thành, học tập, công việc của con cái, chứ đừng áp đặt nguyện vọng, chí hướng và sở thích, thậm chí mong muốn của mình lên con cái một cách ép buộc, bắt con cái thực hiện. Như vậy, một mặt cha mẹ không cần phải hy sinh quá mức, mặt khác, con cái cũng có được sự trưởng thành tự do từ sự giáo dục đúng đắn, chính đáng của cha mẹ, đạt được những gì nên học tập được. Điểm mấu chốt nhất chính là, cha mẹ có thể dựa vào sở trường, sở thích của con cái, cũng như dựa vào nhân tính của con cái để đối đãi đúng đắn với chúng, cha mẹ có thể dựa vào nguyên tắc “Vận mệnh con người đều nằm trong tay Đức Chúa Trời” mà đối đãi với con cái, kết quả cuối cùng này chắc chắn là tốt đẹp. Dựa vào nguyên tắc “Vận mệnh con người đều nằm trong tay Đức Chúa Trời” để đối xử với con cái, không phải là không cho ngươi quản lý con cái, nên dạy dỗ thì phải dạy dỗ, lúc nên nghiêm khắc thì phải nghiêm khắc, nhưng bất kể nghiêm khắc hay buông lỏng, thì nguyên tắc đối xử với con cái vẫn là thuận theo tự nhiên mà chúng ta vừa nói, dành cho con cái sự hướng dẫn, giúp đỡ tích cực nhất định, sau đó dựa vào tình hình thực tế của con cái mà có thể ủng hộ, giúp đỡ về mặt kỹ năng, tri thức hoặc vật chất trong khả năng cho phép, đây là trách nhiệm mà cha mẹ nên thực hiện, chứ không phải bắt con cái làm những gì chúng không muốn làm, làm bất kỳ chuyện gì trái với nhân tính một cách ép buộc. Tóm lại, kỳ vọng đối với con cái không nên dựa vào sự cạnh tranh và nhu cầu của xã hội hiện tại, không nên dựa vào trào lưu, câu nói của xã hội, cũng không nên dựa vào các loại tư tưởng của con người trong xã hội về cách đối xử với con cái. Nên dựa vào lời Đức Chúa Trời, dựa vào nguyên tắc “mọi sự đều nằm trong tay Đức Chúa Trời”, đây là điều con người nên làm nhất. Về phần con cái sau này có thể trở thành người như thế nào, sau này lựa chọn công việc như thế nào, cuộc sống vật chất sau này ra làm sao, thì do ai nắm giữ? (Thưa, Đức Chúa Trời nắm giữ.) Do Đức Chúa Trời nắm giữ, không phải cha mẹ nắm giữ, cũng không phải bất kỳ ai nắm giữ. Cha mẹ không nắm giữ được vận mệnh của bản thân, còn có thể nắm giữ vận mệnh của con cái sao? Bản thân con người cũng không nắm giữ được vận mệnh của mình, cha mẹ có thể nắm giữ sao? Cho nên, với tư cách là cha mẹ, không nên làm những chuyện ngu xuẩn trong việc học tập và công việc của con cái, mà nên dùng phương pháp sáng suốt để đối xử với con cái, không nên biến kỳ vọng của mình thành gánh nặng cho con cái, không nên biến sự đánh đổi, trả giá và những nỗi khổ phải chịu đựng của mình thành gánh nặng cho con cái, không nên biến gia đình thành luyện ngục của con cái, đây là một sự thật mà cha mẹ nên hiểu. Về phần có một số người nói: “Vậy để con cái chung sống với cha mẹ bằng mối quan hệ nào? Là làm bạn bè, làm đồng nghiệp, hay là thế hệ đi trước và thế hệ kế cận?”. Tự ngươi xem xét mà quyết định, con cái thích thế nào thì là như thế ấy, ngươi cảm thấy thế nào tốt thì là như thế ấy, đây đều là chuyện nhỏ.

Con cái nên đối đãi thế nào với những sự kỳ vọng của cha mẹ? Nếu ngươi gặp những bậc cha mẹ uy hiếp bằng tình cảm với con cái, nếu ngươi gặp những bậc cha mẹ bất chấp lý lẽ và ma quỷ như thế, ngươi sẽ làm gì? (Thưa, con không được nghe sự giáo dục của họ nữa; mà phải nhìn nhận mọi sự theo lời Đức Chúa Trời.) Một mặt, ngươi phải nhìn thấu rằng những cách giáo dục của họ là sai lầm về mặt nguyên tắc, cách họ đối xử với ngươi là đang tàn hại nhân tính của ngươi và đồng thời tước đoạt nhân quyền của ngươi. Mặt khác, bản thân ngươi nên tin rằng vận mệnh của con người đều nằm trong tay Đức Chúa Trời. Ngươi muốn học cái gì, sở trường của ngươi là gì, hay tố chất nhân tính của ngươi có khả năng đạt được cái gì, toàn bộ những điều này đều do Đức Chúa Trời tiền định và không con người nào có thể thay đổi chúng. Dù cha mẹ ngươi sinh ra ngươi nhưng họ cũng không thể thay đổi tất cả những điều này. Vì vậy, cho dù cha mẹ ngươi gò ép ngươi làm chuyện gì ngươi không thể làm được, không thể đạt đến, không sẵn lòng làm, thì ngươi đều có thể từ chối. Ngươi cũng có thể nói đạo lý với họ rồi sau đó bù đắp ở những phương diện khác, khiến họ yên tâm về ngươi. Ngươi nói: “Cha mẹ yên tâm, vận mệnh con người nằm trong tay Đức Chúa Trời. Con tuyệt đối sẽ không đi con đường sai trái, mà sẽ đi con đường đúng đắn. Dưới sự dẫn dắt của Đức Chúa Trời, con chắc chắn sẽ trở thành một người chân chính, một người tốt. Con sẽ không phụ sự kỳ vọng của cha mẹ dành cho con, cũng sẽ không quên công ơn dưỡng dục của cha mẹ”. Những bậc cha mẹ sẽ thế nào sau khi nghe những lời này? Nếu những bậc cha mẹ đó là những người ngoại đạo hoặc thuộc về ma quỷ, họ sẽ phải tức điên. Vì câu: “Con sẽ không quên công ơn dưỡng dục của cha mẹ và sẽ không phụ lòng cha mẹ” mà ngươi nói chỉ là lời sáo rỗng. Ngươi làm được chuyện đó chưa? Ngươi đã làm theo yêu cầu của họ chưa? Ngươi có thể nên người xuất chúng không? Ngươi có thể làm quan chức cấp cao hay kiếm nhiều tiền để họ sống cuộc sống thoải mái không? Ngươi có thể giúp họ đạt được những lợi ích thực tế không? (Thưa, không thể.) Không biết được, đây là ẩn số. Bất kể họ tức giận, vui vẻ hay im lặng cam chịu, thì thái độ ngươi nên có là gì? Con người sinh ra trên đời để hoàn thành sứ mạng mà Đức Chúa Trời đã giao phó cho họ. Con người không nên sống chỉ để thỏa mãn sự kỳ vọng của cha mẹ, để khiến họ vui vẻ, đem vinh quang về cho họ, hay khiến họ có uy tín danh dự trước người khác. Đây không phải là trách nhiệm của ngươi. Họ nuôi dưỡng ngươi trưởng thành; dù trả bất cứ giá nào, cũng là họ cam tâm tình nguyện. Trách nhiệm và nghĩa vụ của họ là nuôi dưỡng ngươi trưởng thành. Đối với chuyện họ đặt bao nhiêu sự kỳ vọng ở ngươi, do những sự kỳ vọng này mà họ phải chịu bao nhiêu đau khổ, đã tiêu tốn bao nhiêu tiền, bị bao nhiêu người bài xích và coi thường, trả bao nhiêu cái giá, thì cũng đều là tự nguyện. Ngươi không hề đòi lấy, ngươi không bắt họ phải làm vậy, Đức Chúa Trời cũng không bắt họ phải làm vậy, họ làm vậy có mục đích của mình. Nhìn từ góc độ của họ, họ chỉ vì bản thân. Ngoài mặt thì là để ngươi có một cuộc sống tốt và tiền đồ xán lạn, nhưng thực ra là để ngươi đem lại vinh quang cho họ và khỏi khiến họ bẽ mặt. Vì vậy ngươi không có nghĩa vụ báo đáp họ, cũng không có nghĩa vụ thực hiện những mong muốn của họ và những kỳ vọng của họ đối với ngươi. Tại sao ngươi không có nghĩa vụ này? Vì đây không phải là những gì Đức Chúa Trời bảo ngươi làm; không phải là nghĩa vụ mà Đức Chúa Trời giao cho ngươi. Trách nhiệm của ngươi với họ là làm những gì con cái nên làm khi họ cần ngươi, thực hiện được trách nhiệm của ngươi trong khả năng cho phép là được rồi. Dù họ là những người đã sinh ra và nuôi dưỡng ngươi, nhưng trách nhiệm của ngươi đối với họ chỉ là giặt giũ, nấu ăn, và dọn dẹp khi họ cần ngươi chăm sóc, và bầu bạn bên giường mỗi khi họ ốm, thế thôi. Ngươi không có nghĩa vụ phải làm theo bất kỳ điều gì họ nói, cũng không có nghĩa vụ làm nô lệ cho họ, càng không có nghĩa vụ phải kế thừa những nguyện vọng chưa hoàn thành của họ, đúng không? (Thưa, đúng.)